خیام چهرهءهمه پذیر وتابو شکن زبان فارسی

امروز زاد روز حکیم عمر خیام نیشابوری است. چهره ای که در طول یک هزارهء شعر فارسی همه گیر ترین ودرعین حال تابو شکنانه ترین بوده است.عمرخیام چنان چه آورده اند در بیست وهشتم اردی بهشت 427 وبه عبارتی هژدهم می 1048 در نیشابور به دنیا آمد. شاعر، ریاضی دان ومنجم وفیلسوف تنها سه عنوان برجستهء این نام در تاریخ است. اما بیشتر فارسی زبانان وحتا در دیگر زبان ها ، خیام را با رباعیات او می شناسند. رباعیاتی که در عین فشرده گی قالب رباعی وساختار موزون ومقفای این وزن شعر فارسی، کلامی ماندگار وتامل برانگیز خیام را به دل آویز ترین وجه ممکن بیان کرده است وطی یک هزاره در زبان فارسی وبیرون از آن همچنان در حال انتشار وخوانش وتایید است. هرچند درمورد مجموع رباعیاتی که منسوب به خیام است اتفاق نظری وجود ندارد ولی آنچه بنام خیام در سرزمین های زبان فارسی خوانده شده وچه بسیار سینه به سینه نقل شده است. با آنکه خیام در این قالب تنگ رباعی سخنان پرسش برانگیزی نسبت به هستی وجهان  ومافیها مطرح کرده است وچه بسیارخشک اندیشانی این سخنان اورا برنمی تابنداما با آن هم مردم فارسی زبان شعرهای اورا همچنان خوانده اند وهمچنان دوست داشته اند ومانعی نتوانسته شعر خیام را از همه گیری وماندگاری باز بدارد.

گر می نخوری طعنه مزن مستان را

بنیاد مکن تو حیله و دستان را

تو غره بدان مشو که می می‌نخوری

صد لقمه خوری که می غلام است