جشن ویساک وسرنوشت تلخ هندوباوران افغانستان
هندوباوران افغانستان درحالی به پیشواز جشن ویساک می روند که بسیاری از آنها مجبور به ترک زادگاه خود شده ودر بیرون از افغانستان به سر می برند. جشن فرهنگی ویساک که به گفتهء ایشور داس پژوهشگر ونویسنده درپیوست با جشن باستانی نوروز برگزار می گردد،جشن مهم تاریخی هندو باوران است. به اساس گفتهء گوگل چند کَکُر:«واژه ويساک داراي ريشه سانسکريت بوده (نيز به همين گونه در زبانهاي هندي و پنجابي كاربرد يكسان دارد) و معناي آن “زايش طبيعت” ميباشد. اين واژه با نماد روشني كه در مفهوم آن نهفته است، فراواني محصولات کشاورزي را مژده ميدهد و نام ماه اول از جمع دوازده ماه مهتابي، در زبان هاي ياد شده نيز مي باشد.
عيد عنعنوي ويساک مانند جشن باستاني نوروز، پيشينه کهني دارد و همواره در فاصلهء سه هفته يي با نوروز، در سرزمين بزرگ «گندهارا» برگزار گرديده است. بنابر اقليم جغرافيايي منطقه گندهارا در دامان آرياناي کبير، در ماه ويساک معمولا نخستين فصل سال، آماده ثمردهي و درو مي گردد و كاشتكاران با راه انداختن ميله ها، به برداشت حاصلات فصل اول کشت شان مي پردازند. همچنان مردم هندوي منطقهء «گندهارا» جهت شکر گزاري به درگاه خدواند، درين روز در کنار رودخانه ها و دريا هاي بزرگ به غسل عنعنوي «Abhishka» مي پرداختند. در کشور هاي ديگر هندو مذهب نيز بزرگداشت اين عنعنه پارينه معمول بوده است چنانکه در هندوستان در کنار درياي گنگا و درياهاي ديگر در همين روز آبتني صورت ميگيرد.»
هندوباوران افغانستان به ویژه درنیم قرن اخیر ودرپی جنگ ها وحوادث پیهم آسیب های فراوانی دیده وبا تبعیض وآزار بسیاری روبرو بوده اند. حملات هدفمند تروریستی در عبادتگاه های شان درکابل بخشی از برنامه های سازمان یافته علیه آنان بوده است.